PIROTSKI ĆILIM

Drevni grad na Nišavi, čija starost se meri vekovima, na značajnom putu karavana Evropa – Bliski Istok, sačuvao je mnoge spomenike kulture, od kojih su neki na listi svetske kulturne baštine. I ima ćilim, svoj, originalan.

Zato su i mnogi putopisci beležili da Piroćanci “žive od zanata, trgovine, vinograda i tkanja ćilima” i da “od 2000 kuća ćilimarstvom se zanima 1800”. Iako je kod nas napisano dosta studija o pirotskom ćilimarstvu, još uvek se ne može pouzdano utvrditi gde su njegovi počeci, ali sigurno je da je ćilimarstvo kod nas logična posledica više bitnih preduslova, poznavanja tehnike klečanja, zatim raznih uticaja, sa Istoka još u preistoriji, kao i vizantijskih i uticaja otomanske Turske. Prema tome razvoj pirotskog ćilima počeo je od crgi i šarenica, prekrivača koji se stavljao ispod konjskog sedla, a budući da je nekada konjska oprema bila kitnjasta o njoj se veoma vodilo računa.

Neodoljiva lepota pirotskog ćilima je u činjenici što se u njemu susreću upotrebna vrednost i umetnost izrade, a jedinstven je po tome što ima dva lica i zbog toga se može izraditi samo ručno. Ćilimarka ga nadahnuto stvara, a kupac, zadivljen njegovom lepotom, najčešće zaboravlja na upotrebnu vrednost ćilima. Pirotski ćilim se čuva kao blago, a mnogi veruju da poseduje neki poseban kvalitet, usled čega se često prenosi kao porodično nasleđe. Nov i neupotrebljen ćilim ponekad čuva i po nekoliko generacija, pokazujući ga samo u retkim prilikama.

Iako na pirotskim ćilimima preovlađuje jasan stil i tradicionalna struktura ornamentike, ipak ima mnogo mogućnosti za lični pečat svake ćilimarke, kako u izboru boja tako i u kompoziciji šara, njihovog oblika i veličine.

Zbog svega ovoga ne čudi da su pirotski ćilimi postali deo mnogih privatnih kolekcija lepih i umetničkih predmeta. Pirotski ćilim ako se ne gazi može da traje i do 400 godina, a za postojeće kolekcionari su spremni da uzdvoje čitavo bogatstvo jer na aukcijama postižu cene od stotine do hiljadu i više eura, ali njegovu vrednost ako je nasleđen od predaka teško je izraziti novcem.

Dušan Stojković
kolekcionar
Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.

Opisi ispod slika:
Cilim1 – ĆILIM KONDIĆEVA ŠARA
Cilim2 – ĆILIM SA ŠAROM METLICE
Cilim3 – ĆILIM MOLITVENI SA DVANAEST NIŠA
Cilim4 – ĆILIM SA ŠAROM GOLEMI ĐULOVI NA DIRECI
Cilim5 – ĆILIM SA ŠAROM KOSTENICE
Cilim6 – ĆILIM SA ŠAROM ĐULOVI NA LANCI
Cilim7 – ĆILIM SA ŠAROM GUGUTKE NA DIRECI
Cilim8 – ĆILIM SA ŠAROM NAROVI
Cilim9 – ĆILIM SA ŠAROM KAŠMIR
Cilim10 – ĆILIM ZORIĆEVA ŠARA
Cilim11 – ĆILIM SA ŠAROM FILIGRAN
Cilim12 – ĆILIM SA ŠAROM MIRAB